headerlogo22

Πρώιμη θηλαρχή στα βρέφη

Πολλοί γονείς παρατηρούν το στηθάκι του μωρού τους να διογκώνεται μετά τους πρώτους μήνες ζωής και προστρέχουν θορυβημένοι στον παιδίατρο φοβούμενοι κάποιο πρόβλημα με το ενδοκρινικό του σύστημα. Η διόγκωση των μαστών που εμφανίζουν κυρίως κορίτσια αλλά και αγόρια σ' αυτήν την ηλικία, ονομάζεται πρώιμη θηλαρχή.

Η συνήθης φυσική εξέλιξη της πρώιμης θηλαρχής είναι να φτάσει το στήθος του βρέφους σε ένα μέγιστο μέγεθος και στη συνέχεια, μέσα σε διάστημα μερικών μηνών να αρχίσει να υποχωρεί επιστρέφοντας στην προηγούμενη κατάσταση της πλήρους απουσίας διόγκωσης.

Η πρώιμη θηλαρχή είναι συνήθως μια παροδική καλοήθης κατάσταση. Ωστόσο, πρέπει να θυμόμαστε ότι σπάνια μπορεί να αποτελεί την πρώτη εκδήλωση πιο σοβαρών οργανικών καταστάσεων και για το λόγο αυτό, σε κάποιες περιπτώσεις απαιτείται η εκτίμηση του παιδιού από τον ειδικό γιατρό.

Ποια είναι η τυπική εικόνα της πρώιμης θηλαρχής στα βρέφη;

Η τυπική εικόνα είναι εκείνη του βρέφους που, πλησιάζοντας στην ηλικία του έτους, αρχίζει να εμφανίζει διόγκωση ενός ή και των δύο μαστών του. Σε μερικές περιπτώσεις, η διόγκωση των μαστών είναι συνέχεια της διόγκωσης που εμφάνισε το βρέφος αμέσως μετά τις πρώτες μέρες ζωής.

Ποια είναι η αιτία της πρώιμης θηλαρχής;

Αμέσως μετά τη γέννηση, ο άξονας του ενδοκρινικού συστήματος που ελέγχει το γενετικό σύστημα του παιδιού (υποθάλαμος - υπόφυση- γονάδες) καταστέλλεται ενώ ήταν ενεργός καθ’ όλη τη διάρκεια της ενδομήτριας ζωής. Μετά τους πρώτους μήνες ζωής, επανενεργοποιείται παροδικά για λόγους που δεν είναι μέχρι σήμερα πλήρως γνωστοί με αποτέλεσμα σε κάποια παιδιά να εμφανίζεται η διόγκωση των μαστών.

Πρέπει να ανησυχήσει ο γονιός σε περίπτωση πρώιμης θηλαρχής;

Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, η πρώιμη θηλαρχή της βρεφικής ηλικίας είναι κάτι που συμβαίνει αρκετά συχνά και οφείλεται συνήθως σε μια παροδική φυσιολογική διέγερση του άξονα που ελέγχει το γενετικό σύστημα του παιδιού.

Πιο σπάνια, η πρώιμη θηλαρχή μπορεί να αποτελεί το πρώτο σημάδι έναρξης ήβης οπότε συνυπάρχουν και άλλα σχετικά κλινικά κι εργαστηριακά ευρήματα. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι επιβεβλημένος ο ενδελεχής κλινικός κι εργαστηριακός έλεγχος καθώς μπορεί αυτή η πρώιμη ενεργοποίηση του άξονα υποθάλαμος-υπόφυση-γονάδες να οφείλεται σε παθολογική παραγωγή ορμονών του φύλου. Κάτι τέτοιο μπορεί να οφείλεται για παράδειγμα σε κάποιον όγκο που εκκρίνει ορμόνες ή σε άλλα σπάνια νοσήματα και σύνδρομα.

Κάτι άλλο που πρέπει να έχουμε υπόψη είναι ότι τα κορίτσια που εμφανίζουν έντονη και παρατεταμένη πρώιμη θηλαρχή, έστω κι αν υποχωρήσει τελείως, διατρέχουν σύμφωνα με κάποιες μελέτες αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν αληθή πρώιμη ήβη σε ηλικία 6-7 ετών η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί κατάλληλα από παιδοενδοκρινολόγο. Άρα, τα παιδιά αυτά έχουν ένα λόγο παραπάνω να επισκέπτονται τακτικά τον παιδίατρό τους κατά την παιδική ηλικία προκειμένου να υπάρξει έγκαιρη διάγνωση και παραπομπή στον ειδικό γιατρό.

Ποια είναι η διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση της πρώιμης θηλαρχής;

Εφόσον η πρώιμη θηλαρχή είναι απλά εκδήλωση της μίνι εφηβείας δε χρειάζεται κάποια θεραπεία, απλά παρακολούθηση. Σε περίπτωση που τα κλινικά ευρήματα δείχνουν ότι μπορεί να αποτελεί ένδειξη έναρξης της ήβης, πρέπει να γίνουν εξετάσεις αίματος καθώς και κάποιες απεικονιστικές εξετάσεις. Μ' αυτές ο παιδοενδοκρινολόγος θα εκτιμήσει συνολικά την κατάσταση και θα αποφασίσει αν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.

Στη συνέχεια, θα σας κατευθύνει κατάλληλα ώστε να προσδιοριστεί η ακριβής αιτία της θηλαρχής (αν υπάρχει) καθώς και ο τρόπος αντιμετώπισής της. Να θυμάστε ωστόσο ότι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, πρόκειται για μια φυσιολογική κατάσταση που δε θα δημιουργήσει κανένα πρόβλημα στη μετέπειτα σωματική και ψυχική εξέλιξη του παιδιού.

Αναστάσιος Σέρμπης, MD, PhD

Τελευταία ενημέρωση: Ιούλιος 2018